Kendini tanıma
Psikoterapiye başlamak için belirli bir sorun yaşıyor olmak gerekmez. Kendi duygu, düşünce ve davranış kalıplarını daha iyi anlama isteği de başlı başına bir çalışma konusudur.
Kendini tanıma ne demek?
Gün içinde verdiğimiz tepkilerin çoğu otomatiktir: Bir eleştiri karşısında geri çekilmek, bir yakınlık karşısında tedirgin olmak, bir karar anında hep aynı yöne gitmek. Bu tepkiler zamanla kişiliğimizin parçası gibi görünür; oysa çoğu, geçmiş deneyimlerle öğrenilmiş alışkanlıklardır. Kendini tanıma, bu alışkanlıkları fark etmek, nereden geldiklerini anlamak ve hangilerinin bugün hâlâ işe yaradığını ayırt etmek anlamına gelir.
Kimler bu amaçla başvurur?
Amerikan Psikoloji Birliği (APA), psikoterapinin yalnızca tanı konmuş durumlar için değil, yaşam geçişleri, kişisel gelişim ve kendini anlama amacıyla da kullanılabileceğini belirtir. Uygulamada bu amaçla gelen kişiler sıklıkla şu tür sorularla gelir:
- "Neden bazı durumlarda hep aynı şekilde tepki veriyorum?"
- "Ne istediğimi bilmiyorum; kararlarımı başkalarının beklentisine göre veriyor gibiyim."
- "Dışarıdan her şey yolunda görünüyor ama içeride bir şeyler eksik."
- "Bir yaşam değişikliğinin eşiğindeyim ve kendimi daha iyi anlamak istiyorum."
Bu soruların hiçbiri bir rahatsızlık belirtisi değildir; ancak üzerine düşünmek için düzenli ve güvenli bir alan, çoğu zaman tek başına düşünmekten daha verimlidir.
Değerler ve ihtiyaçlar
Kendini tanıma çalışmasının önemli bir parçası, kişinin değerlerini ve temel duygusal ihtiyaçlarını netleştirmektir. Neyi önemsediğimizi bilmek, günlük kararları ve ilişkileri daha tutarlı bir zemine oturtur. İhtiyaçlarımızı tanımak ise onları ifade etmeyi ve karşılanmaları için uygun yollar bulmayı kolaylaştırır.
Psikoterapide nasıl çalışılır?
Bu alanda Şema Terapi, tekrar eden duygu ve davranış örüntülerinin erken dönem deneyimlerle nasıl şekillendiğini anlamak için bir çerçeve sunar. Hangi şemaların ve modların hangi durumlarda devreye girdiğini fark etmek, kişinin kendine dair anlatısını genişletir. Bilişsel Davranışçı Terapi (BDT) ise düşünce, duygu ve davranış arasındaki bağlantıyı somut örnekler üzerinden incelemeye yardımcı olur; otomatik düşünceleri fark etmek, kendini tanımanın pratik bir ayağıdır.
Görüşmeler, ilk değerlendirmede birlikte belirlenen bir odakla ilerler. Belirli bir hedef yoksa süreç, kişinin kendi hayatında merak ettiği noktaları takip ederek şekillenir. Çalışmanın süresi ve biçimi kişiye göre değişir; bazı kişiler kısa bir keşif dönemiyle yetinirken bazıları daha uzun bir süreç tercih eder.
Sık sorulan sorular
Belirli bir sorunum yokken psikoterapiye başlamak uygun mu?
Evet. Psikoterapiye başlamak için bir tanı ya da belirgin bir sorun gerekmez. Kendi duygu, düşünce ve ilişki kalıplarınızı daha iyi anlama isteği başlı başına bir çalışma konusudur. İlk görüşmede ne üzerine çalışmak istediğiniz birlikte netleştirilir.
Kendini tanıma çalışması ne kadar sürer?
Önceden kesin bir süre vermek mümkün değildir; çalışmanın kapsamı ve sıklığı ilk değerlendirmeden sonra birlikte planlanır ve süreç ilerledikçe gözden geçirilir.
Bu çalışma online olarak yapılabilir mi?
Evet. Görüşmeler Pendik'teki Özel Sağlık Meslek Hizmet Birimimde yüz yüze ya da online görüntülü görüşme ile yapılabilir. Hangisinin size uygun olduğu ilk iletişimde konuşulur.
İlgili yazılar
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tanı veya tedavi yerine geçmez.